دانلود کتاب آشنایی با هیوم از پل استراترن - لی لی بوک | مرجع دانلود کتاب

چهارشنبه , ۶ اردیبهشت , ۱۳۹۶
رمان و داستان

لی لی بوک | دانلود کتاب,دانلود رایگان کتاب


کانال تلگرام لی لی بوک

دانلود کتاب آشنایی با هیوم از پل استراترن
  کتاب آشنایی با هیوم از پل استراترن

%d8%a2%d8%b4%d9%86%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%a8%d8%a7-%d9%87%db%8c%d9%88%d9%85

 

نام کتاب: آشنایی با هیوم

نویسنده: پل استراترن

مترجم: زهرا آرین

مجموعه: آشنایی با فیلسوفان

انتشارات: مرکز

سال نشر: ۱۳۸۰

زبان: فارسی

تعداد صفحات: ۷۹ صفحه

فرمت: PDF

حجم: ۲٫۲۳ مگابایت

 

مقدمه

دیوید هیوم از فیلسوفان اسکاتلندی و از پیشروان مکتب تجربه‌گرایی بود. تقریباً همه فیلسوفان بر این اتفاق نظر دارند که او بزرگ‌ترین فیلسوف تاریخ بریتانیا و مکتب تجربه‌گرایی بوده است. او نخستین کسی بود که تهمت الحاد را پذیرفت. پیش از او فیلسوفان بسیاری از ادیان مختلف مثلاً از یونان باستان سقراط، از یهودیت اسپینوزا، از مسیحیت جوردانو برونو به الحاد متهم شده‌اند که البته همه آن‌ها الحاد را رد کردند و این تهمت‌ها همه یا ناشی از اختلاف سیاسی بوده یا خود واقعاً کافر بودند ولی خودشان پنهان کردند یا نخواستند باور کنند که کافر هستند (مثل اسپینوزا).

هیوم نخستین فیلسوف در تاریخ بشر بود که زمانی به الحاد متهم شد گفت: “باید بگویم که کفر خود را می‌پذیرم.” او کسی بود که بر فیلسوفان پس از خود بخصوص کانت تأثیر بسیاری گذاشت. این جمله از کانت معروف است که: “هیوم من را از خواب جزمیت بیدار کرد.”

زندگی خانوادگی و تحصیلات

دیوید هیوم در سال ۱۷۱۱ در خانواده ای نسبتا ثروتمند در برویکشایر (محلی در نزدیکی ادینبورگ پایتخت اسکاتلند) به دنیا آمد. به عنوان یک پسر بچه او در کلیسای محلی اسکاتلند که توسط عمویش اداره می شد حضور می یافت. او تا یازده سالگی یعنی زمانی که به دانشگاه ادینبورگ رفت، توسط مادرش آموزش داده می شد. نامه های او شرح دهنده این مطلب می باشد که با چه جدیت و فرمانبرداری به عنوان یک دانشجوی جوان دین را پذیرفته بود و از دستورات اخلاقی دینی که از راهنمای عبادی فرقه کالوین ها با نام “تمام وظیفه انسان” پیروی می کرد.

هیوم بعد از خروج از دانشگاه ادینبورگ در سن پانزده سالگی تحصیلش را به شکل خصوصی ادامه داد. او به داشتن شغلی حقوقی تشویق می شد ولی علاقه اش به فلسفه متمایل گشته بود. در خلال سالهای تحصیل خصوصی اش همچنانکه او در نامه زیر اشاره می کند سؤالات جدی درباره دین برایش مطرح شد: «از وقتی که دفتر دستنوشته های قدیمی ام که قبل از دوازده سالگی نوشته بودم را سوزاندم زمان زیادی نگذشته است آنها صفحاتی پی در پی درباره پیشرفت تدریجی افکار من درباره عقاید مذهبی بودند. با جستجوی دلهره آوری بعد از استدلال برای تایید عقیده عمومی شروع می شد. شک ایجاد می شد ناپدید می گشت و سپس بر می گشت و دوباره از بین می رفت و بر می گشت.»

هر چند که دفتر دستنوشته هایش از بین رفت اما بسیاری از یادداشتهای قبل از بیست سالگی هیوم باقی مانده است که آنها نشان دهنده جایگزینی اثبات وجود خدا با الحاد است. این مطلب به ویژه در مورد زمانی که او آثار کلاسیک یونانی و متون لاتین را مطالعه می کرد صادق است.

تألیف “رساله دربارۀ طبیعت آدمی”

هيوم بعضي از بهترين آثارش را هنگامي نوشت كه هنوز بسيار جوان بود و در حدود هجده سالگي نوعي مكاشفه عقلي برايش دست داد. در خلال سالهای تحصیل خصوصی که قسمتی از آن در فرانسه بود (۱۷۳۷-۱۷۳۴)، هیوم رساله سه جلدی رساله درباره طبیعت آدمی (Treatise of Human Nature) را نوشت که قبل از سی سالگی او دو بار بدون نام نویسنده انتشار یافت. جلد اول این رساله پرحجم و انقلابی در اواخر سال ۱۷۳۸ و جلد دوم و سوم آن در سال ۱۷۴۰ منتشر شد. رساله با اقبال ناچيز و درك حتي ناچيزتري روبرو شد و به گفته خود هیوم، «مرده از چاپخانه متولد شد».

رساله به بحث درباره موضوعات مختلف فلسفی نظیر، فضا، زمان، علیت، اشیا خارجی، امیال، اراده آزاد و اخلاق می پردازد و راهکارهایی بدیع و شک گرایانه در مورد آنها ارایه می دهد. هر چند که کتاب اول رساله نزد دانش پژوهان امروز شاهکاری فلسفی به شمار می رود، در آن زمان به شکل نامطلوبی توسط “تاریخ کارهای دانشمندان” با یک سری از توضیحات طعنه آمیز بررسی شد و این توجه اندک هیوم از کتابش ناامید کرد.

برتراند راسل “رساله درباره طبیعت انسانی” را مهمترین اثر هیوم می داند. راسل در کتاب تاریخ فلسفه غرب می گوید:

«فلسفه ی هیوم به معنای واقعی ما را به بن بست می کشاند و مسائل و سوالاتی که هیوم مطرح کرده هنوز هم بدون پاسخ باقی مانده اند.»

رد نامزدی از کرسی فلسفه اخلاق:

در ۱۷۴۱ و ۱۷۴۲ هیوم مقالات دو جلدی اخلاق و سیاست را منتشر کرد. این مقالات که با سبکی عامیانه نوشته شده بودند با موفقیتی بهتر از رسالات مواجه شدند. در سالهای ۱۷۴۴ و ۱۷۴۵ هیوم نامزد کرسی فلسفه اخلاق در دانشگاه ادینبورگ شد. انجمن شهر ادینبورگ مسئول انتخاب جانشین بود. بررسی کنندگان به خاطر نوشته های ضد دینی هیوم در مقابل او قرار گرفتند. رئیس آنها کشیش ویلیام ویشات، مدیر دانشگاه ادینبورگ بود. لیستی از گزاره های خطرناک که برگرفته از “رساله” هیوم بودند انتشار یافت. در مقابل این مواجه سخت، اعضای انجمن شهر ادینبورگ با کشیشان ادینبورگ مشورت کردند. با امید پیروزی بر کشیش، هیوم جواب نکته به نکته و مفصلی به لیست انتشار داده شده از گزاره های خطرناک داد که این جوابیه با عنوان نامه ای از یک جنتلمن به دوستش در ادینبورگ انتشار یافت. ولی این امر ثمری نداشت و ۱۲ نفر از ۱۵ نفر بر علیه هیوم رای دادند و هیوم هم سریعا نامزدی اش را پس گرفت.

تألیف آثاری در انتقاد از اخلاق و عقاید مذهبی:

در سال ۱۷۴۸ مقاله ای با عنوان درباره خصوصیات (هویت) ملی تألیف کرد. در یکی از زیرنویس های طولانی این مقاله به مشخصات روحانیت (دستگاه کشیشی) حمله کرد و صاحبان این حرفه را به جاه طلبی غرور و انتقام جویی متهم کرد که این زیرنویس تبدیل به هدف مورد علاقه برای حمله توسط دستگاه روحانیت مسیحی شد. موفقیت مقالات، هیوم را متقاعد ساخت که دلیل برخورد ضعیف با “رساله درباره طبیعت آدمی” سبک نوشتاری آن بوده است نه محتوای آن. او در سال ۱۷۴۸ تحقیق درباره فهم آدمی را منتشر کرد که ترجمه و تفسیری از کتاب اول رساله بود. البته تحقیق شامل دو بخش هم می شد که در رساله موجود نبودند. این دو بخش که به طور روشنی به عقاید مذهبی می تازند عبارتند از: درباره معجزات و گفتگویی با عنوان مشیت الهی و وضعیت آینده.

در سال ۱۷۵۱ هیوم تحقیق در مبادی اخلاق را منتشر کرد که در واقع شکل بسیار تغییر یافته ای از کتاب سوم رساله بود. هر چند که در این کتاب هیوم حمله مستقیمی به مذهب نکرده بود؛ ولی به شکل غیر مستقیم با بنا کردن سیستم اخلاقی مبتنی بر سود و همچنین احساسات انسانی و بدون استفاده از فرمانهای اخلاقی الهی، در مقابل مسیحیت ایستاده بود که این امر موجب نقد منتقدانی نظیر جیمز بالفور به بهانه غیر الهی بودن نظریه شد. اما در انتهای قرن هجدهم بود که هیوم به عنوان بنیانگزار نظریه اخلاقی مبتنی بر سودگرایی شناخته شد. در این مورد نظریه پرداز سیاسی سودگرا، جرمی بنتهام به اثر مستقیم هیوم بر خود اعتراف می کند. در همین سال هیوم گفتگوهای سیاسی را منتشر کرد که فورا موجب ستایش و تمجید اقتصادانانی نظیر آدام اسمیت، گادیون و توماس مالتوس شد.

علایق تاریخی و حمله به میسحیت:

در سالهای ۱۷۵۱ -۱۷۴۱ هیوم به دنبال کرسی فلسفه در دانشگاه گلاسکو بود که در این مورد هم ناموفق بود. در سال ۱۷۵۲ استخدام او به عنوان کتابدار در ادینبورگ منابع زیادی برای دنبال کردن علایق تاریخی اش در اختیار او گذاشت. او در آنجا بیشتر کتاب شش جلدی و موفق تاریخ انگلستان (History of England) را نوشت که در طول سالهای ۱۷۵۴ تا ۱۷۶۲ منتشر شد و تا يك صد سال بعد همچنان مقبول و مورد استناد بود و به اين جهت در كتب مرجع گاهي او را مورخ معرفي مي‌كنند.

جلد اول کتاب تا اندازه ای به خاطر دفاع از چارلز اول و همچنین حمله به مسیحیت با اقبال زیادی مواجه نشد. در قسمتی از این کتاب هیوم به این مطلب اشاره کرده بود که اصلاح طلبان اولیه پروتستان در رویارویی با حاکمیت کلیسای کاتولیک رومی بسیار متعصب و آتشین بودند. در قسمتی دیگر هیوم مذهب کاتولیک رومی را هم خرافه پرستی مانند بقیه خرافه پرستی ها که بیدار کننده ترس بیهوده انسان را از فنا هستند می داند.

بیشترین حمله لفظی به تاریخ هیوم از طرف دانیل مک کویین با ۳۰۰ صفحه اش با عنوان نوشته هایی درباره تاریخ آقای هیوم بود که درآن مک کویین تمام عبارت تمسخر آمیز و حمله های مستقیم هیوم بر مسیحیت را گردآوری کرده بود سرانجام این واکنش های منفی هیوم را مجبور کرد که این دو بند جنجال برانگیز را در ویرایش های بعدی کتاب حذف کند.

تألیف آثار مهم درباره دین:

در همین زمان بود که هیوم دو اثر مهمش را درباره دین نگاشت: گفتگوهایی درباره دین طبیعی و تاریخ طبیعی دین. تاریخ طبیعی در سال ۱۷۵۷ عرضه شد؛ ولی با توصیه یکی از دوستان هیوم با هدف دور نگه داشتن هیوم از مجادله های مذهبی، کتاب گفتگوها تا سال ۱۷۷۹ یعنی سه بعد از مرگ هیوم منتشر نشده باقی ماند. “تاریخ طبیعی دین” هم حتی قبل از انتشار عمومیش مجادله ای برانگیخت. در سال ۱۷۵۶ جلدی از مقالات هیوم با عنوان پنج مقاله چاپ شده بود و آماده پخش بود. مقالات شامل عناوین زیر بود:

تاریخ طبیعی دین

درباره امیال

درباره تراژدی

درباره خودکشی

درباره جاودانگی روح

دو مقاله آخر با دفاع از حق اخلاقی شخص برای خودکشی و نقد ایده زندگی پس از مرگ حملات مستقیمی به عقاید دینی تلقی شدند. با پراکنده شدن نسخه های اولیه، شخص با نفوذی ناشر هیوم را تهدید که در صورتی که کتاب به همین شکل باقی بماند، ناشر را تحت پیگرد قانونی قرار خواهد داد. نسخه های چاپ شده “پنج مقاله” را دستی به این شکل تغییر دادند: مقاله ای با عنوان درباره ذائقه متعارف جایگزین دو مقاله آخر شد و هیوم هم از این فرصت برای تغییر پارگرافهای طعنه آمیز “دین طبیعی” استفاده کرد. در نهایت مقالات به عنوان “چهار مقاله” در ژانویه ۱۷۵۷ توزیع شدند. هیوم در سالهای بعد از نوشتن “چهار مقاله” نوشتن آخرین کار بزرگش “تاریخ انگلستان” را به پایان رساند.

فعالیت های سیاسی- اجتماعی اواخر زندگی:

هیوم در سال ۱۷۶۳ در سن پنجاه سالگی به هیوم پیشنهاد همکاری با کنت هرتفورد برای سفارت در پاریس شد که تقریبا معادل منشی و دبیری او بود که او این پیشنهاد را در نهایت پذیرفت. او در سال ۱۷۶۶ به ادینبورگ برگشت و به گسترش روابط با بزرگترین اندیشمندان آن زمان که در پاریس موفق به ایجاد آن شده بود پرداخت. یکی از این افراد ژان ژاک روسو بود که در ۱۷۶۶ از طرف حکومت در برن از سوئیس اخراج شده بود. هیوم به روسو پیشنهاد پناهندگی در انگلستان را داد و مستمری دولتی نیز برای او برقرار ساخت. در انگلیس روسو بدگمان شد و به شکل علنی هیوم را متهم ساخت که در پوشش کمک به وی، قصد تخریب شخصیت او را دارد. هیوم هم در مقابل جزوه ای را منتشر کرد که در آن از اقدامات خود دفاع می کرد و خود را از اتهامات روسو مبرا می ساخت.

در سالهای ۱۷۶۷ و ۱۷۶۸ شغل منشی گری دیگری داشت که پس از آن دوباره به ادینبورگ برگشت و سالهای باقیمانده عمر را صرف تجدید نظر و اصلاح کارهای منتشر شده اش و همچنین کارهای اجتماعی به همراه دوستانش در حلقه روشنفکری ادینبورگ کرد. هیوم در سال ۱۷۷۶ در سن ۶۵ سالگی به سبب بیماریی داخلی که او را ماهها رنج می داد درگذشت.

هيوم شخصيتي بي اندازه جذاب و دلنشين داشت، ولي همچنين بايد او را عاملي در شكوفندگي بزرگ حيات فكري و عقلي ادينبورگ در قرن هجدهم بدانيم كه امروز از آن به نام نهضت روشنگري دراسكاتلند ياد مي كنيم، نهضتي كه بزرگترين فيلسوف و بزرگترين اقتصاددان و بزرگترين زندگينامه‌نويس انگليسي زبان، يعني به ترتيب ديويد هيوم و آدام اسميت و جيمز بازول را به وجود آورد. اين سه تن همه يكديگر را مي شناختند. آدام اسميت يكي از صميمي‌ترين دوستان هيوم و سخت تحت تأثير او بود. بازول در نظر داشت زندگينامة هيوم را بنويسد، اما افسوس كه هرگز موفق به اين كار نشد.

در کتاب تاریخ تمدن اثر ویل دورانت دربارهٔ مرگ هیوم آمده‌ است:

«در آستانهٔ مرگش، بازول با سماجت پرسید که آیا اکنون به زندگی دیگر اعتقاد دارد؟ هیوم پاسخ داد: “اندیشه‌ای نابخردانه‌تر از ابدیت انسان نمی‌شناسم.” بازول مداومت کرد و باز پرسید که آیا اعتقاد به زندگی اخروی دلخوش کننده نیست؟ هیوم پاسخ داد: “ابداً، بسیار اندوه بار است.” این بار زنش نزد او آمد و خواهش کرد به خدا معتقد شود. او را به شوخی از سر باز کرد. بارها این کار تکرار شد و هیوم امتناع کرد؛ چند لحظه بعد درگذشت.»

آثار منتشر شده بعد از مرگ:

بعد از مرگ هیوم با ظاهر شدن چندین کار منتشر نشده اش نام هیوم اهمیت بیشتر یافت. اولین کار، یک اتوبیوگرافی خلاصه با نام زندگی خودم بود که به عنوان بهترین اتوبیوگرافی کوتاه در زبان انگلیسی ستایش بسیاری را برانگیخت. حتی این کار بی تکلف هم مجادله ای مذهبی ایجاد کرد. ستایش نامه هایی که دوستان هیوم از جمله آدام اسمیت که شرح دهنده مرگ هیوم بدون ترس از زندگی بعد مرگ بود، منتشر کردند موجب شد که منتقدان مذهبی، تحسین الحاد هیوم را محکوم کنند.

دو سال بعد کتاب گفتگوهایی درباره دین طبیعی که منتشر نشده باقی مانده بود، آشکار شد. سر انجام در سال ۱۷۸۲ دو مقاله محذوف هیوم درباره خودکشی و جاودانگی روح منتشر شد.

 

بخشی از کتاب

پیش از هیوم فیلسوفان اغلب به انکار خدا متهم می شدند، هیوم نخستین فیلسوفی بود که این انکار را پذیرفت. اینکه آدمی را ملحد به شمار آورند برای فیلسوفان یا هر کس دیگری، تمجیدی رشک برانگیز نبود! جامعه راههای برخورد با این گونه متفکران نامتعارف را از یونان باستان و جام شوکران، تا قرون وسطا و دادگاه تفتیش عقاید و سوزاندن و شکنجه دانشمندان تدارک دیده بود.

از اینرو فیلسوفان تمام سعی خود را می کردند که خود را از این اتهام مبرا کنند،اعتراف هیوم به ورشکستگی الهیات ، یک رسوایی علنی تلقی می شد،با این حال اگر هیوم می خواست به فلسفه ی خویش وفادار بماند،نمی توانست موضع دیگری اتخاذ کند.

هیوم فیلسوفی است که نظریاتش هنوز برای قرن بیست و یکم تر و تازه است،و قابل تحلیل و اندیشیدن.هیوم یک تجربه گرا بود،و تنها محل معرفت آدمی را تجربه و حواس می دانست.که بعد از آن عقل نیز در ترکیب و نتیجه گیری از این تجربیات مفید می توانست باشد. او فلسفه را به ویرانه ای تبدیل کرد! وی وجود همه چیز را، به جز خود ادراکات واقعی مان انکار کرد، با این کار او ما را در موقعیتی سخت قرار داد،این دیدگاه به اصالت من یا خودباوری Solipsism می انجامد، یعنی چه؟ یعنی تنها من وجود دارم،و جهان چیزی جز بخشی از آگاهی من نیست! دستاورد هیوم برای علم و فلسفه خیلی تلخ بود:

«جهان دین و دنیای علم، هیچکدام قطعی و یقینی نیستند»  …

 

معرفی کتاب

کتاب آشنایی با هیوم نوشته‌ی پل استراترن از مجموعه‌ی آشنایی با فیلسوفان توسط زهرا آرین به فارسی برگردانده شده است. نویسنده در این اثر به شرح زندگی و آثار هیوم، جانشینان حقیقی او و علم جدید، نوشته‌های هیوم، زمان‌نگاری وقایع مهم فلسفی و تقویم زندگی او می‌پردازد. هیوم، تنها فیلسوفی است که نظریاتش هنوز هم برای ما موجه و پذیرفتنی است. او فلسفه را به ویرانه‌ای تبدیل کرد. هیوم حتی از برکلی قدمی فراتر نهاد و تمام توجهش را معطوف به این کرد که موضع تجربه‌گرایانه را به نتیجه‌ی منطقی‌اش برساند. وی وجود همه چیز را به جز خود ادراکات واقعی‌مان، انکار کرد.

 

مجموعه آشنایی با فیلسوفان

همه ما بعضا در مورد اشخاصی مطالبی را می شنویم و دوست داریم بیشتر با آنها و تفکر و زندگی شان آشنا شویم. برخی از ما در اینترنت جستجویی می کنیم و نهایتا از “ویکی پدیا” و سایت هایی از این دست اطلاعات مختصری را درباره ی شخصیتی بدست می آوریم، اما دانشنامه های اینچنینی مطالبش بعضا سطحی است و در بعضی موارد هم غلط!

نشر مرکز که از نشر های بسیار موفق کشورمان است، جدیدا کتبی را منتشر می کند برای آشنایی با فیلسوفان که توسط پل استراترن، نویسنده و محقق بریتانیایی نوشته شده اند. این محقق بریتانیایی تاکنون کتاب‌های مشابهی چون نیچه در ۹۰ دقیقه، کانت در ۹۰ دقیقه و هایدگر در ۹۰ دقیقه تالیف کرده است که به صورت یک مجموعه از سوی انتشارات بلک‌استون منتشر می‌شوند. انتخاب عبارت ۹۰ دقیقه برای این کتاب از آن‌جایی صورت می‌گیرد که به همراه این مجموعه یک لوح‌فشرده شامل روایت صوتی متن کتاب عرضه می‌شود. در این لوح‌فشرده متن کتاب در ۹۰ دقیقه روایت شده است. نشر مرکز در این مجموعه، لوح‌فشرده‌ای که در نسخه اصلی وجود دارد و یا برگردان فارسی آن را عرضه نمی‌کند.

در این کتب او می کوشد که هم با زبانی علمی و هم ساده و جذاب حتی برای نوجوانان، اطلاعات مفید و جالبی برای آشنایی با شخصیت های بزرگ تاریخ را بدست مخاطب بدهد. مجموعه کتب آشنایی با فیلسوفان برای گشودن باب آشنایی با اندیشه ها و دیدگاه های آنان مدخل مناسب و مغتنمی به نظر میرسد. در هر کتاب گذشته از ارائه اطلاعات زندگی نامه ای،افکار هر فیلسوف در رابطه با تاریخ فلسفه به طور کلی و نیز در رابطه با جریان ها و تحولات فکری و اجتماعی و فرهنگی عصر او بازگو میشود و بدون ورود به جزئیات نظریات و عقاید او، مهمترین نکته های آنها با بیانی ساده و روشن و در عین حال موثق و سنجیده بیان میشود. اساس کار در این کتاب ها سادگی و اختصار بوده است تا جوانان و نیز همه خوانندگان علاقه مندی که از پیش مطالعات فلسفی زیادی نداشته اند بتوانند به آسانی از آنها بهره بگیرند و چه بسا همین صفحات اندک انگیزه پیجویی بیشتر و دنبال کردن مطالعه و پژوهش در این زمینه شود.

 

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

کتاب های دیگر این مجموعه

ارسال دیدگاه جدید


به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد مطلب بالا ارسال کنید.