دانلود کتاب هزاره های گمشده (جلد پنجم) از پرویز رجبی - لی لی بوک | مرجع دانلود کتاب

یکشنبه , ۶ خرداد , ۱۳۹۷
رمان و داستان

لی لی بوک | دانلود کتاب,دانلود رایگان کتاب


کانال تلگرام لی لی بوک
سایت

دانلود کتاب هزاره های گمشده (جلد پنجم) از پرویز رجبی
 کتاب هزاره های گمشده (جلد پنجم) از پرویز رجبی

هزاره های گمشده 5-پرویز رجبی

 

نام کتاب: هزاره های گمشده ۵ – ساسانیان و فروپاشی زمامداری ایران باستان

نویسنده: پرویز رجبی

انتشارات: توس

سال نشر: ۱۳۸۳

زبان: فارسی

تعداد صفحات: ۵۶۶ صفحه

فرمت: PDF

حجم: ۱۰٫۹ مگابایت

 

معرفی کتاب

جلد پنجم از مجموعه هزاره‌های گم شده به بررسی تاریخ ایران عصر ساسانیان از آغاز تا پایان سلسله اختصاص دارد. کتاب از دو بخش تشکیل شده است.

بخش اول مروری است بر تاریخ سیاسی پادشاهان ساسانی که ذیل بیست و نه فصل به ترتیب زمان حکمرانی آنها، با این عناوین تدوین شده است:

ایران به هنگام شورش اردشیر بابکان

اردشیر بابکان و آغاز افسانه‌ای کار او

شاپور اول (افسانه و تاریخ)

هرمز اول

بهرام اول

بهرام دوم

بهرام سوم

نرسی

هرمز دوم

شاپور دوم (ذوالاکتاف)

اردشیر دوم

شاپور سوم

بهرام چهارم

یزدگرد اول

شاه تاریخ و افسانه (بهرام گور)

یزدگرد دوم

نیابت سلطنت دینک و …

پیروز

بلاش

قباد اول

خسرو انوشیروان

هرمز چهارم

خسرو پرویز

شیرویه (قباد روم)

اردشیر سوم

بوران دخت

آزرمیدخت

فصل شاه بازی

یزدگرد سوم

بخش دوم درباره فرهنگ و مدنیت دوره ساسانی تدوین شده، مشتمل بر این مباحث است:

فرمانروایان دوره ساسانی

مردم دوره ساسانی

طبقات اجتماعی

سپاه و سپاه گردانی در دوره ساسانی

اسب در دوره ساسانی

دین و باورهای مردم در دوره ساسانی

آرایش و پوشش بافندگی

هنر دوره ساسانی

ادب دوره ساسانی

حاشیه‌ای بر تاریخ

کتاب با فهرست و نمایه اعلام به پایان می‌رسد.

 

مجموعه هزاره های گمشده

«هزاره هاي گمشده را هزاره هايي [مي دانيم و] مي ناميم كه در تاريخ سياسي و فرهنگي سرزمين ما وجود داشته اند اما به سبب آگاهي بسيار اندك ما، مي توان آنها را گمشده انگاشت و ما در حالي كه سخت شيفته يافتن اين هزاره ها هستيم ناگزيريم كه تنها به نشانه هايي جسته و گريخته از آنها بسنده كنيم.»

در آغاز، مجموعه پنج جلدي و دوهزار و چهارصد و چهل و دو صفحه اي كتاب كم نظير هزاره هاي گمشده با اين عبارت آغاز مي شود، كه از همان ابتدا نشان مي دهد با مقوله اي پيچيده كه به تاريكناي پيش از تاريخ مي رسد و كمتر ردپاي مكتوبي از آن در دست هست سروكار داريم. راستي، سرزميني كه به نام «ايران زمين» مي شناسيم كي و چگونه پديد آمده است؟ مردمي كه صفت «ايراني» به آنان مي دهيم، از كجا آمده اند و چگونه به اين سرزمين رسيده اند و در آن، جا خوش كرده اند؟ آيا مهاجر و كوچنده بوده اند يا از سرآغاز زندگي در اين خطه مي زيسته اند؟ شيوه زندگي و گذران آنان چه بوده است؟ چه انديشه ها، آئين ها، باورها و كيش هايي داشته اند؟ روش زندگي انفرادي و اجتماعي آنان چه سان بوده است؟ آيا در زندگي داراي سلسله مراتب تشكيلاتي بوده اند يا نه؟ و اگر سلسله مراتبي وجود داشته است به چه سان بوده است؟ خوراك و نوشاك و پوشاكشان، هنجارهاي اجتماعي شان، فراخي ها و تنگناهايشان، دوستي ها و دشمني هايشان، تماس ها و برخوردهايشان با همسايگان و بيگانگان و خودي ها چگونه بوده است؟ و ده ها _ و اي بسا صدها _ پرسش از اين دست و از گونه هاي ديگر كه پاسخ هاي درست و روشن برايشان نداريم. در حالي كه از شصت، هفتاد سال پيش تاكنون هرچندگاه يك بار سخن از كشف تمدن هاي سه هزار ساله و پنج هزار ساله و هفت هزار ساله در ايران مي رود، اطلاع ما از تاريخ ايران يعني حتي «دوره تاريخي» آن كه با بر آمدن هخامنشيان آغاز مي شود، بس اندك و ناچيز است. وانگهي، همين آگاهي بس ناچيز را هم تماماً به طور مستقيم و بي واسطه به دست نياورده ايم. صرف نظر از داده هاي باستان شناختي، بخشي از اين آگاهي را از سنگ نوشته ها برگرفته ايم، مقداري از آن، فرآورده دست پخت هاي زرتشتي در متون پهلوي «دوره گذار» است و بخشي را هم «مرهون» گزارشگري و تاريخ سازي نويسندگان يوناني هستيم. اما عمده اين آگاهي حاصل كوشش و پژوهش علمي و دلسوزانه يا سفارشي و سودجويانه و غرضمندانه اروپائيان در قرن حاضر است.بدين سان كسي كه به تحقيق در تاريخ آن هزاره ها مي پردازد به واقع «خطر مي كند» و سنگي بزرگ برمي دارد كه خوشبختانه اين بار و در پرتو هزاره هاي گمشده درست به هدف خورده است و به صورت كاري كارستان به دست پژوهنده اي كوشا و بردبار و پي جو به سرانجامي نسبتاً خوش رسيده است كه همانا «هزاره هاي بازيافته» است. دكتر پرويز رجبي، تنديس زنده و پوياي ايران دوستي و ستون استوار پژوهش در تاريخ ايران باستان دانسته مي شود و صرف نظر از برخي «منم» زدن ها و تكتازي ها كه معمولاً گريبانگير پژوهندگان دلسوخته مي شوند، بايد گفت: كه مجموعه هزاره هاي گمشده او به راستي پرونده نسبتاً كامل، تحقيقي شايسته درباره آن دوره كمابيش تاريك و دست نيافتني از تاريخ ايران است. براي آگاهي از كم وكيف اين اثر و ارزش و اعتبار آن نخست نگاهي اجمالي به محتواي كتاب مي افكنيم.

مجموعه هزاره هاي گمشده متشكل از پنج جلد است:

جلد اول، اهورامزدا، زرتشت و اوستا: سئوال مهمي كه در همين آغاز مطرح مي شود اين است كه آيا هخامنشيان به يكباره برآمدند و سر از تاريخ ايران درآوردند و آن دولت عظيم و گسترده را بنيان نهادند؟ آيا آن بناي سترگ تخت جمشيد و بسيار بناهاي ديگر بدون هيچ سابقه و زمينه و سبك و سنت برافراشته شده اند؟ آيا تا پيش از آن هيچ گونه نظام حكومتي و تشكيلات اداري در ايران وجود نداشته است؟ پاسخ قطعاً مثبت است اما باز هم به سبب همان ضعف منابع و كمبود اسناد حكم قطعي نمي توان كرد. به همين سبب مورخ ناگزير است كه دست به دامن داده هاي ظاهراً فرعي بشود. اين است كه از كليات آغاز مي كند. اين نكته مسلم است كه ايرانيان كهن، اهورامزداپرست بوده اند، يعني به يگانگي آفريدگاري كه منبع نور و روشنايي و نيكي و راستي بوده است باور داشته اند، كه آن را به وسيله پيامبري به نام زرتشت شناخته اند. وجود اهورامزدا و زرتشت چنان اساطيري است كه در افسانه گم مي شود. اما آثار وجودي اهورا، دستاوردهاي زرتشت، بازتاب هاي فكري او، آثار آنها بر فرهنگ و جامعه و زندگي مردم ايران يعني باورمندان به آن … چنان زنده و محسوس هستند كه كمترين جايي براي انكار نمي ماند و همين ها ابزارهايي مناسب براي كنكاش و راهيابي مورخي هستند كه خطر مي كند و خود را به آغوش و ژرفاي اين درياي ناپيداكرانه مي سپارد. دستيابي به تعريف اهورا، شناسايي صفات و توانايي هاي او، آگاهي از نقشي كه در شكل گيري جامعه و نظام زندگي و بهره هاي هستي دارد، نخستين رهاورد اين سفر دور و دراز است. مولف پس از گفت و گو از اهورا و زرتشت در همه منابع در دسترس و معرفي كتاب اوستا و بخش هاي آن، به بررسي بازتاب هاي عيني و ذهني همه نمودهاي اهورايي و زرتشتي از انواع آتش ها و امشاسپندان و فرشتگان و ايزدان و جشن ها و جانوران و آداب و مراسم مي پردازد و في الواقع نكته اي را ناگفته نمي گذارد. اكنون ديگر خواننده مي تواند با اين آمادگي هاي ذهني از عالم انتزاع پا به دنياي ملموسات بگذارد و به كمك آن ساختار ذهني، به ساختار اجتماعي و تشكيلات حكومتي و نظام اداري و سازمان آن بپردازد كه با هخامنشيان آغاز مي شود و موضوع جلدهاي دوم و سوم كتاب است.

جلد دوم، هخامنشيان به روايتي ديگر: این جلد متشكل از شش فصل مجزاست: نگاهي به همسايگان، آغاز سرگذشت كورش بزرگ پاسارگاد، كمبوجيه آخرين شاه هخامنشي، از شاخه كورش شاخه دوم دودمان هخامنشي، نظام اجتماعي و سازمان اداري ايران در زمان داريوش. منظور از همسايگان ايران در لحظه برآمدن هخامنشيان سرزمين ها و دولت هاي ماد، آشور، عيلام هستند كه در غرب ايران زمين جاي داشتند و از اوضاع آنها كمابيش آگاهي در دست هست، در حالي كه از وضع همسايگان ايران در شمال و شرق آگاهي چنداني نداريم و تا سده ها بعد هم همچنان ناآگاه مي مانيم. اما علت ضرورت آشنايي با همسايگان غربي اين است كه اولاً از همان آغاز تاسيس دولت مستقل رسمي در ايران تا پايان روزگار ساسانيان، ايرانيان همواره با مردمان غرب در تماس و گاه برخورد و درگيري بوده اند _ كه حكايت مفصل آن در جلد سوم همين مجموعه گزارش شده است _ ثانياً فرهنگي كه به روزگار هخامنشيان در ايران پا گرفت عمدتاً برخاسته يا برگرفته از فرهنگ همسايگان غرب بوده است. پس از اين گزارش مقدماتي به زندگي اساطيري كورش بزرگ مي رسيم كه مولف جزئيات آن را تا دم مرگ كورش از منابع مختلف بيرون كشيده و نقل كرده است و به خاك سپرده شدن كورش در پاسارگارد فرصتي به او مي دهد تا به معماري ايراني و اوضاع سياسي و اجتماعي آن روزگار نگاهي بيفكند و پس از آن به زندگي كمبوجيه و رويدادهاي زمان او بپردازد و به زدوبندهاي سياسي كه گويا سابقه بس كهن دارند، اشاره كند. از ميان رفتن كمبوجيه و به قدرت رسيدن داريوش از شاخه «آريارمنه» و داستان «اسب دوران ساز» و استقرار تدريجي داريوش بر سرير قدرت و حوادث گوناگون و شورش هاي گه گاهي در ماد، پارت، گرگان، ارمنستان، مرو، پارس، بابل، ليدي… و دست اندازي ايرانيان از طريق يونان به اروپا… در فصل پنجم طرح و بررسي شده اند كه مفصل ترين فصل كتاب و در واقع اسطقس آن است.

جلد سوم، از خشيارشا تا فروپاشي هخامنشیان: تاريخ اصلي دوره شاهنشاني (به قول اروپائيان: امپراتوري) اين خاندان از زمان خشايارشا آغاز مي شود كه حكومت به سامان آمده، دولت تشكيل شده، تشكيلات اداري بر همه جا دامن گسترده، كشمكش هاي داخلي فروكش كرده اند، شورش هاي بيروني سركوب شده اند و شهريار هخامنشي كه وارث خوش اقبال اين ميراث نظام مند عظيم است مي تواند با خيال آسوده بر اريكه سلطنت بنشيند و بر بالش پادشاهي تكيه بزند و كم كم ادعاي خدايي هم بكند. پادشاهي خشايارشا كه نامش در تورات هم آمده است، ادامه ساختمان در تخت جمشيد، بر تخت نشستن اردشير اول، خشايارشاي دوم، شورش سغديان، سلطنت داريوش دوم و اردشير دوم و اردشير سوم، روابط ايران با مصر و يونان و سرزمين هاي شرقي، سلطنت داريوش سوم و لشكركشي اسكندر به ايران موضوع هاي فصل هاي اول تا دهم اين جلد هستند و با گزارش كامل نظام هاي اداري، مالياتي، دادگستري، جنگي، وضع زنان، چگونگي هنرها و معرفي و تشريح كامل سنگ نوشته هاي آن دوره به پايان مي رسد.

جلد چهارم، اشکانیان: پس از حمله اسكندر مقدوني يا گجسته به معني «ملعون» و از هم پاشيده شدن شاهنشاهي هخامنشي، همه نظام هاي موجود و مستقر در ايران بر هم خوردند. آنها از آن پس تا چهار قرن چند سلسله بر ايران فرمان راندند، همچون سلوكيه و اشكانيان كه پارت هم ناميده مي شوند. مولف در جلد چهارم، پس از ذكر اسامي پادشاهان اشكاني و شرح احوال و كارهايشان، به تفصيل به شرح اوضاع زندگي اجتماعي، سياسي و فرهنگي آن روزگار پرداخته است. از دين (آناهيتا، ميترا، بودا) و فرهنگ و ادب گرفته تا هنر و معماري و توانايي ها و آگاهي هاي عمومي و وضع پيشه وران و چگونگي آرايش و پوشش و كشاورزي و بازرگاني و اقتصاد.

جلد پنجم، ساسانيان و فروپاشي زمامداري ايران باستان: اين مجموعه با جلد پنجم پايان مي يابد كه متشكل از ۲۹ فصل است و مهمترين آنها به اردشير بابكان، شاپور اول، شاپور دوم (ذوالاكتاف)، يزدگرد اول، بهرام گور، قباد، انوشيروان، خسرو پرويز و يزدگرد سوم تعلق دارند. روزگار ساسانيان از ادوار سرنوشت ساز تاريخ ايران است كه مزايا و آثار و عوارض گوناگون داشته است. در اين دوره، به دلايل مختلف، دين با سلطنت و در واقع سياست در هم آميخته مي شوند و پادشاه در آغاز كار، افزون بر رياست سلطنتي و كشوري يعني دنيايي رياست ديني را هم بر عهده دار مي شود، هر چند كه نوادگان و نبيرگانش عرضه و توان حفظ اين منصب را از دست مي دهند. در همين دوره است كه زرتشتيگري كيش رسمي همگاني مي شود و سركوب كيش هاي ديگر به صورت مذهب مختار موبدان و شاهان دست نشانده آنان در مي آيد و در نتيجه واكنش هاي فردي و جمعي مردم به صورت طرح اديان تازه مثل مانويت و مزدكي جلوه مي كند. اين عصر، همچنين روزگار گسترش آشنايي ايران با همسايگان است. از شرق تماس هايي با هفتاليان يا هياطله و در واقع مردم چين برقرار مي شود كه گاه با اتحاد و دوستي همراه است و گاه به دشمني و جنگ مي انجامد. در جنوب، چيرگي ايران بر شبه جزيره عربي و يمن رسميت مي يابد و آن خطه جزء متصرفات ايران مي شود. در غرب دست اندازي به روم شرقي، شام و فلسطين، گاه با پيروزي و چيرگي و گاه با شكست و عقب نشيني پي گرفته مي شود تا سرانجام بر اثر ظهور اسلام و پيشروي اعراب در شمال نقطه ختام جاودانه بر اين روند گذاشته مي شود. آگاهي ما از آن چه به روزگار ساسانيان بر ايران گذشته است نسبت به دوره هاي پيش از آن بيشتر است و اين امر چند علت دارد كه وارد شدن ارمنستان به بازي كشاكش هاي ايران و روم و اهتمام مورخان ارمني به ضبط رويدادها از آن جمله است. توجه مورخان دوره اسلامي هم به رويدادهاي ايران در چند سده پيش از استيلاي اعراب، سبب حفظ بسياري از وقايع و حقايق تاريخي از نابودي شده است، آثار مكتوب زرتشتيان هم منبع در خورتوجهي براي آگاهي از اوضاع فكري و ديني و فرهنگي و آداب و عادات آن روزگار هستند. وجود بناهاي ساساني مثل ايوان مدائن نيز به شناخت معماري و زندگي درباري آن عصر كمك مي كند. با اين حال مورخ ريزبين و وسواسي، همچنان بر اين گمان است كه «بسياري از رويدادهاي تاريخي از قلم افتاده اند» زيرا كه عمده اين تاريخ «تاريخ جنگ است» (ص ۴۱۷). اما چه مي شود كرد؟ بايد در جايي عنان قلم را كشيد و باز ايستاد. قصيده معروف خاقاني مي تواند نقطه ختامي عبرت انگيز براي اين جست وجو باشد.

دکتر پرویز رجبی، پژوهشگری برجسته در تاریخ ایران باستان است و باید گفت که مجموعه هزاره های گمشده او، به راستی پرونده نسبتا کامل و تحقیقی شایسته درباره آن دوره کمابیش تاریک و دست نیافتنی از تاریخ ایران است. هنگامی که این مجموعه را می خوانید، نثر روان و توانای زنده یاد رجبی را به خوبی می توانید مشاهده کنید. این مجموعه کتاب ها با استقبال خوبی مواجه بوده و جوانان را با تاریخ ایران باستان، آشتی داده است.

 

امکان دانلود وجود ندارد


اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک

کتاب های دیگر این مجموعه

کتاب های مشابه با این کتاب

ارسال دیدگاه جدید

به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد مطلب بالا ارسال کنید.