دانلود کتاب بحر در کوزه از عبدالحسین زرین کوب - لی لی بوک | مرجع دانلود کتاب

شنبه , ۴ آذر , ۱۳۹۶
رمان و داستان

لی لی بوک | دانلود کتاب,دانلود رایگان کتاب


کانال تلگرام لی لی بوک

سایت آوانامه

دانلود کتاب بحر در کوزه از عبدالحسین زرین کوب

 کتاب بحر در کوزه از عبدالحسین زرین کوب

بحر در کوزه

 

نام کتاب: بحر در کوزه – نقد و تفسیر قصه ها و تمثیلات مثنوی

نویسنده: عبدالحسین زرین کوب

انتشارات: علمی

سال نشر: ۱۳۸۶

زبان: فارسی

تعداد صفحات: ۶۲۱ صفحه

فرمت: PDF

حجم: ۲۳٫۱ مگابایت

 

معرفی کتاب

کتاب بحر در کوزه نوشته‌ تاریخ‌نگار و منتقد ادبی برجسته‌ی معاصر عبدالحسین زرین‌کوب است. این کتاب بر تمثیلات و داستان‌های یکی از گنجینه‌های ادبیات ایران، یعنی مثنوی معنوی دست گذاشته است. زرین‌کوب با اشراف کامل بر این اثر برجسته‌ی مولانا، داستان‌های آورده شده در مثنوی را نقد و تفسیر می‌کند. نام کتاب از بیت بیستم مثنوی معنوی که تبدیل به یک ضرب‌المثل در بین مردم شده، گرفته شده است:

«گر بریزی بحر را در کوزه‌ای            چند گنجد قسمت یک روزه‌ای»

او در مقدمه‌ی کتاب از قصه‌های مثنوی این‌طور می‌گوید: «در مثنوی، قصه‌هایی هست پیمانه‌ی معنی و نقد حال ماست و به هر صورت که در تقریر می‌آید، همواره متضمن رمزی است که لب معنی و سر باطن آن محسوب است و آشکار است که بدون تعمق در این رمزها تمام آن چه را در این قصه‌ها هست در نمی‌توان یافت …»

درونمایه و محتوای کتاب:

این کتاب به بررسی موضوع “اخلاق” و “تصویر خدا” در اندیشهٔ مولانا اختصاص دارد. بر این اساس، نخست مبحثی تحت عنوان انسان و ساحات وجودی او مطرح گردیده و نگارنده کوشیده تا با روشن کردن معانی جسم و جان، نشان دهد “جسم” نیز هم‌چون “جان” دو مراتب است؛ و منظور مولانا از انسان، نه جسم، که همان جان انسانی است؛ جانی که ـ اگرچه غالباً به جسم بشر تعلق می‌گیرد ـ می‌تواند به جسم جماد (ستون حنانه و کوه طور) و یا حیوان (سگ اصحاب کهف) هم تعلق پذیرد. سپس ویژگی‌های ابدال حق از سوی مولانا برشمرده شده و دو مفهوم “فقر” و “فنا” بررسی شده است. در ادامه، مسألهٔ رنج و علت وجودی آن مطرح گردیده و نگارنده نگاه مولانا را در خصوص آنچه “شر” خوانده می‌شود، بیان کند. بخش بعدی کتاب به مقولهٔ عشق ماهیت، خاستگاه، و متعلق آن اختصاص یافته و در آن سعی شده با تمیز میان صورت‌های مشابه عشق، دلبستگی، و میل، تصویری واقع از آنچه مولانا “عشق” می‌خواند، نشان داده شود. نیز، مبحثی در خصوص معرفت‌شناسی مولانا مطرح گردیده است. فرایند شناخت، منابع و موانع آن، و تبیین علت وجود اختلاف در آوا و نظرات از مسائل مطرح شده در این مبحث است. افزون بر این، نگارنده پس از این ادعا که مولانا در داوری‌های اخلاقی خود به تفکیک میان فعل و ارزش قایل است، چگونگی یک داوری موجه اخلاقی را از منظر وی بررسی کرده، آن‌گاه با ورود به بحث پلورالیسم اخلاقی، نسبی بودن ارزش در تعلقش به “منش” تحلیل و بررسی می‌کند. در پایان، این نکته مطرح گردیده که «شناخت خدا نه به واسطهٔ عقل، که تنها با عشق ممکن می‌شود. آدمی در عشق به وصل می‌رسد و با وصل به شناخت». زرین کوب این کتاب را در پانزده فصل نگاشته است که عناوین آنها عبارتند از:

مثنوی و مولانا در قصه‌ها

داستان‌های انبیا

سیمای خاتم رسولان

صحابه و مشایخ در قصه‌ها

حکایات امثال

تمثیلات در مثنوی

سئوال و جواب، و زبان حال

قصه‌های تمثیلی

داستان‌های امثال

داستان‌هایی از تفسیرها

قصه‌های نوادر

جد و هزل در لطایف

لطیفه‌ها و طنزها

هزل یا تعلیم

قصه و نقد حال

زرین‌کوب در گردآوری منابع مرجع در حوزه‌ی مولاناشناسی وتصوف صاحب‌نام است. همچنین نوشته‌های این ادیب معاصر سهم به‌سزایی در زنده‌ نگاه‌داشتن تاریخ ایران دارند.

 

اشترک در گوگل اشترک در گوگل پلاس اشترک در استامبل آپن دیگ اشترک در کلوب اشترک در فیس نما اشترک در تویتر اشترک در فیسبوک
نویسنده کتاب
عبدالحسین زرین کوب

زندگینامه عبدالحسین زرین کوب

 

عبدالحسین زرین‌کوب در ۲۷ اسفند سال ۱۳۰۱ در بروجرد زاده شد. خانوادهٔ او اصالتاً خوانساری بودند. وی از نوادگان ملا علی‌اکبر خوانساری بوده‌ است. تحصیلات ابتدایی را در زادگاه خویش به پایان برد. تحصیل در دورهٔ متوسطه را تا پایان سال پنجم متوسطه در بروجرد ادامه داد و به‌دنبال تعطیلی کلاس ششم متوسطه در تنها دبیرستان شهر، برای ادامهٔ تحصیل به تهران رفت. این بار رشتهٔ ادبی را برگزید و در سال ۱۳۱۹ تحصیلات دبیرستانی را به پایان برد. سال بعد به بروجرد بازگشت و به تدریس در دبیرستان‌های خرم‌آباد و بروجرد پرداخت. در این دوران، درس‌های مختلف از تاریخ و جغرافیا و ادبیات فارسی تا عربی و فلسفه و زبان خارجی را تدریس می‌کرد. در همین دوره، نخستین کتاب او به نام فلسفه، شعر یا تاریخ تطور شعر و شاعری در ایران در بروجرد منتشر شد.در سال ۱۳۲۴، پس از آن‌که در امتحان ورودیِ «دانشکدهٔ علوم معقول و منقول» و «دانشکدهٔ ادبیات» حائز رتبهٔ اول شده‌بود، وارد رشتهٔ ادبیات فارسی دانشگاه تهران شد. در سال ۱۳۲۷، دورهٔ لیسانس ادبیات فارسی را با رتبهٔ اول به پایان رساند، و سال بعد وارد دورهٔ دکتری رشتهٔ ادبیات دانشگاه تهران شد. در سال ۱۳۳۴ از رسالهٔ دکتریِ خود با عنوان نقدالشعر، تاریخ و اصول آن، که زیرنظر بدیع‌الزمان فروزانفر تألیف شده‌بود، با موفقیت دفاع کرد. دکتر زرین‌کوب در سال ۱۳۳۰ در کنار عده‌ای از فضلای عصر، همچون محمد معین، پرویز ناتل خانلری، غلامحسین صدیقی و عباس زریاب خویی برای مشارکت در طرح ترجمهٔ مقالات دائرةالمعارف اسلام (طبع هلند) دعوت شد.

از سال ۱۳۳۵ با رتبهٔ دانشیاری کار خود را در دانشگاه تهران آغاز کرد و عهده‌دار تدریس تاریخ اسلام، تاریخ ادیان، تاریخ کلام و تاریخ تصوف در دانشکده‌های ادبیات و الهیات شد. دکتر زرین‌کوب چندی نیز در «دانشسرای عالی تهران» و «دانشکدهٔ هنرهای دراماتیک» به تدریس پرداخت. وی از سال ۱۳۴۱ به بعد، در فواصل تدریس در دانشگاه تهران، در دانشگاه‌های آکسفورد، سوربن، هند و پاکستان، و در سال‌های ۱۳۴۷ تا سال ۱۳۴۹ در آمریکا به‌عنوان استاد میهمان در دانشگاه‌های کالیفرنیا و پرینستون به تدریس پرداخت.

دکتر زرین‌کوب در سال‌های ورودش به دانشکده، با خانم “قمر آریان” آشنا شد. قمر آریان، در گفت‌وگویی که در سال ۱۳۸۳ در روزنامهٔ جام جم چاپ شد، تعریف کرد که آشنایی آن‌ها در فضای دانشکده نزدیک به ۹ سال ادامه یافته‌ بود، تا آن‌که سرانجام عبدالحسین زرین‌کوب، که سی‌ساله شده‌ بود، از آریان خواستگاری کرد. به گفتهٔ خودش، زمانی که ماجرا را با پدرش مطرح کرد، شنید که پدرش به‌خوبی با زرین‌کوب آشناست و مقالاتی از او خوانده، اما فکر می‌کرده که نویسندهٔ آن مقالات باید مردی ۵۰ ساله باشد. آریان و زرین‌کوب در سال ۱۳۳۲ با هم ازدواج کردند و تحصیلات خود را در مقطع دکتری نیز ادامه دادند (زرین‌کوب نفر اول و آریان نفر دوم در کنکور دکتری بود). و پس از فارغ‌التحصیلی، سال‌های سفرشان آغاز شد. قمر آریان سال‌های بسیاری را همراه با همسرش در هند، چندین کشور اروپایی و عربی و لبنان گذراند. ازدواج آریان و زرین‌کوب نظیر ازدواج سیمین دانشور و جلال آل‌احمد فرزندی به‌دنبال نداشت. دکتر عبدالحسین زرین‌کوب در ۲۴ شهریور ۱۳۷۸ در ۷۷سالگی در تهران درگذشت.

زرین‌کوب در تاریخ‌نگاری نگاهی همه‌جانبه داشت و سعی می‌کرد هیچ جنبه‌ای از تاریخ را مسکوت نگذارد. زرین‌کوب نامی است که به احترام آن باید از جا برخاست. مردی که ادبیات فارسی و نقد ادبی را متحول کرد. آثارش سرشار از اطلاعاتی است که هر پژوهشگری خواه ناخواه باید به آن مراجعه کند. مردی که اطلاعات عجیب و گسترده‌اش در حوزه‌های ادبیات، فلسفه و تاریخ انسان را دچار شگفتی می‌کند. اینکه یک شخص بتواند در تمام این علوم استاد باشد، اتفاق عجیبی است که ناخودآگاه انسان را دچار این غرور می‌کند که چه خوب، این مرد بزرگ هموطن من است! نام عبدالحسین زرین‌کوب چنان با ادبیات و تاریخ و عرفان و تصوف سرزمین ما گره خورده که حتی برای کسانی که هیچ سررشته‌ای از ادبیات ندارند نیز نامی آشناست. مردی که عمر خود را صرف پژوهش‌های ادبی، تاریخی و فلسفی کرد تا میراثی بزرگ برای فرهنگ و ادب ما بر جا بگذارد. آثار پژوهشی او در مولاناشناسی، حافظ‌شناسی، عرفان و تصوف و نقد ادبی در جهان کم‌نظیر است. دکتر زرین‌کوب کتابی تحت عنوان دو قرن سکوت درمورد حوادث و اوضاع تاریخیِ ایران در دو قرن اول اسلام (از حملهٔ عرب تا ظهور دولت طاهریان) نگاشته و در سال ۱۳۳۶ در چاپ دوم کتاب به بسیاری از سؤالات مطرح‌شده توسط منتقدان و نیز شبهات وارده بر مطالب چاپ اول کتاب پاسخ داده‌ است. در مصاحبه‌ای که عطا آیتی دو سال قبل از درگذشت زرین‌کوب با او داشت، زرین‌کوب در پاسخ به سؤال “کدام‌یک از آثار خودتان را بیشتر دوست دارید؟” کتاب دو قرن سکوت را نام برد.

کتابشناسی

تاریخ ایران:

• دو قرن سکوت دربارهٔ تاریخ و اتفاقات دو سدهٔ بعد از حملهٔ اعراب به ایران و اثرات نفوذ اعراب و مسلمانان در آن دوران (۱۳۳۰)

• تاریخ ایران قبل از اسلام (۱۳۴۳)

• تاریخ ایران بعد از اسلام (۱۳۴۳)

• فتح عرب در ایران (۱۳۵۴)

• تاریخ مردم ایران – دو جلد (۱۳۶۴)

• روزگاران، تاریخ ایران از آغاز تا سقوط سلطنت پهلوی (۱۳۷۳)

• دنباله روزگاران ایران، تاریخ ایران از آغاز تا سقوط سلطنت پهلوی (۱۳۷۵)

• روزگاران دیگر (۱۳۷۵)

• آشنایی با تاریخ ایران (۱۳۸۶)

 

تاریخ اسلام:

• بامداد اسلام (۱۳۴۶)

• کارنامه اسلام (۱۳۴۸)

 

نقد ادبی:

• فلسفهٔ شعر (۱۳۲۳)

• نقد ادبی (۱۳۳۸)

• با کاروان حله مجموعه‌ای از نقد ادبی (۱۳۴۳)

• شعر بی‌دروغ، شعر بی‌نقاب (۱۳۴۶)

• از کوچهٔ رندان، بحث و بررسی و نقد اشعار حافظ شیراز و تشریح شرایط سیاسی و اجتماعی شیراز در زمان شاه مسعود (۱۳۴۹)

• سیری در شعر فارسی، بحثی انتقادی در شعر فارسی و تحول آن با نمونه‌هایی از شعر شاعران (۱۳۶۳)

• سرّ نی، نقد و شرح تحلیلی و تطبیقی مثنوی معنوی (۱۳۶۴)

• بحر در کوزه، نقد و تفسیر قصه‌ها و تمثیلات مثنوی معنوی (۱۳۶۶)

• پله‌پله تا ملاقات خدا (۱۳۷۰)

• پیر گنجه، در جستجوی ناکجاآباد (۱۳۷۲)

• آشنایی با نقد ادبی (۱۳۷۲)

• از گذشته ادبی ایران (۱۳۷۵)

• از نی‌نامه (۱۳۷۷)

• دیدار با کعبه جان دربارهٔ زندگی و آثار و اندیشهٔ خاقانی (۱۳۷۸)

• نامور نامه دربارهٔ فردوسی و شاهنامه (۱۳۸۱)

 

اندیشه:

• ارزش میراث صوفیه (۱۳۴۳)

• فرار از مدرسه (۱۳۵۳)

• جستجو در تصوف ایران (۱۳۵۷)

• در قلمرو وجدان (۱۳۶۹)

• شعله طور (۱۳۷۷)

 

ترجمه:

• بنیاد شعر فارسی (۱۳۲۶)

• ادبیات فرانسه در قرون وسطی (۱۳۲۸)

• ادبیات فرانسه در دوره رنسانس (۱۳۲۸)

• شرح قصیده ترساییه خاقانی اثر مینورسکی (۱۳۳۲)

• فن شعر ارسطو (۱۳۳۷)

• ارسطو و فن شعر (۱۳۵۷)

 

مجموعه مقالات:

• یادداشت‌ها و اندیشه‌ها (۱۳۵۱)

• نه شرقی، نه غربی، انسانی (۱۳۵۳)

• از چیزهای دیگر مجموعه چند یادداشت پراکنده (۱۳۵۶)

• با کاروان اندیشه (۱۳۶۳)

• دفتر ایام، مجموعهٔ گفتارها، اندیشه‌ها، و جستجوها (۱۳۶۵)

• نقش بر آب، جستجویی چند در باب شعر حافظ، گلشن راز، گذشتهٔ نثر فارسی و ادبیات تطبیقی (۱۳۶۸)

• حکایت هم‌چنان باقی (۱۳۷۶)

 

نوشته‌های ادبی و تاریخ‌نگاری:

• تک درخت (۱۳۴۷)

• تاریخ در ترازو (۱۳۵۴)

 

بیشتر بخوانید

کتاب های دیگر این مجموعه

کتاب های مشابه با این کتاب

مثنوی معنوی

ارسال دیدگاه جدید

به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد مطلب بالا ارسال کنید.