فروشگاه کتاب لی لی بوک


رایگان    پولی
سبد خرید (0)

لاکان-هیچکاک از اسلاوی ژیژک

دانلود کتاب لاکان-هیچکاک از اسلاوی ژیژک
  کتاب لاکان-هیچکاک از اسلاوی ژیژک

lakan hichkak

 

نام کتاب: لاکان-هیچکاک

گردآورنده و ویراستار انگلیسی: اسلاوی ژیژک

ویراستار فارسی: مازیار اسلامی

انتشارات: ققنوس

سال نشر: ۱۳۸۶

زبان: فارسی

تعداد صفحات: ۳۸۷ صفحه

فرمت: PDF

حجم: ۵٫۴۶ مگابایت

 

مقدمه

سر آلفرد جوزف هیچکاک کارگردانی بریتانیایی بود که فعالیت عمده‌اش را در ایالات متحده آمریکا انجام داد. نوشتن و گفتن از کسی که شهره به استاد تعلیق در سینما است کار آسانی نیست. واقعا جسارت می خواهد نوشتن از “آلفرد هیچکاک”.

هیچکاک در ۱۳ ماه آگوست سال ۱۸۹۹ در لندن متولد شد. وی پسر دوم از سه فرزندِ یک سبزی فروش به اسم ویلیام هیچکاک بود و خانواده‌اش به شدت کاتولیک بودند. تحصیلات ابتدایی را در مدرسه ژزوییت ها گذراند و در رشته مهندسی ادامه تحصیل داد و از ۱۹۲۰ با کار طراحی صحنه و نقاشی برای استودیو ها وارد سینما شد و سپس پا به عرصه دستیاری و سپس کارگردانی گذاشت و اولین فیلم مستقلش باغ تفرج را در ۱۹۲۵ کارگردانی کرد. حاصل حضور بیش از پنجاه ساله او در سینما، ساخت نزدیک ۶۰ فیلم است که بسیاری از آنها جزو شاخص ترین فیلمهای تاریخ سینما هستند. پیرنگهای مشخص آرایشهای تصویری نور و سایه و حرکات پیچیده دوربین به همراه حضور خود فیلمساز در یک نمای فیلم به نوعی امضای تصویری آثار هیچکاک را تشکیل میدهند. هیچکاک می گوید:

«برای من ساخت فیلم به معنی روایت کردن یک قصه است. قصه ای که گاهی غیر ممکن به نظر می رسد ولی صد در صد قابل باور است. قصه بایستی انسانی و بحرانی باشد. بحرانی که زاده ی درام است و درام چیزی جز زندگی نیست که تمام قسمت های خسته کننده ی آن را بیرون بریزیم.»

هیچکاک بیشتر در زمینه فیلم‌های معمایی و دلهره‌آور فعالیت داشت. هیچکاک، به گونه‌ای شگفت انگیز استاد تعلیق، عاشق سینما و تعریف داستانهایش است. حق سکوت نخستین فیلم ناطق خود را به اوج رساند و به فیلمهای تعلیقی ازگونهٔ تعقیب و گریز مانند مردی که زیاد می‌دانست، خرابکاری، ۳۹ پله، خانم ناپدید می‌شود و … پرداخت. در زمان جنگ به هالیوود رفت و از اندوختهٔ فیلمهای انگلیسی اش بهره برد و بنا به خواست علاقهٔ روز هالیوود، به ملودرام های روانشناسانه (طلسم شده)، فیلم نوآر (سوءظن، بدنام و طناب)، درامهای مضطرب کننده، روانشناسانه (مردعوضی، سرگیجه و اعتراف می‌کنم)، وحشت آور (روح و پرندگان) و فیلمهای موفق تعقیبی (دستگیری دزد، مردی که زیاد می‌دانست و شمال تا شمال غربی) پرداخت.

هیچکاک طی شش دهه، در ساخت بیش از پنجاه فیلم شرکت داشت (از فیلم های صامت تا فیلم های تکنی کالر) و تا به امروز به عنوان سرشناس ترین و محبوب ترین کارگردان فیلم های سینمایی شناخته می شود. و در سال ۱۹۳۹ از انگلیس به آمریکا مهاجرت کرد و تا پایان عمرش ۲۹ آوریل ۱۹۸۰ در لوس آنجلس ماند. هیچکاک تا زمانی که در قید حیات بود، ۵۳ فیلم ساخت و با فروش فیلم هایش در سراسر جهان به عنوان یکی از مشهورترین فیلم سازان تاریخ سینما به شمار می آید.

هیچکاک در سال ۱۹۲۰ خود را برای اولین بار به عنوان نقاش و طراح به استودیو تازه تأسیس پارامونت فیموس در لندن معرفی کرد و در آن جا با طراحی تیتراژ شروع به کار کرد. گاهگاهی هم در کنار کار اصلی خود، مشغول طراحی لباس و صحنه شد و رفته رفته تغییرات نهایی فیلم ها را انجام داد تا این که در سال ۱۹۲۲ به علت اخراج شدن یک کارگردان، صحنه ی نهایی باقی مانده از فیلم را کارگردانی کرد و از این زمان به بعد توانست نظر تهیه کننده ها را به خود جلب کند. سال ۱۹۲۶ هیچکاک فیلم مستأجر را با تهیه کنندگی کشور آلمان ساخت و توانست در انگلیس به معروفیت برسد. او با ساخت فیلم “مستأجر” فوراً ژانر سینمایی خود را یافت، ژانر تعلیق که در همه ی فیلم های خود دنبال کرد. این موضوع علاوه بر ادبیات در سینما نیز صدق می کند. سینمای هیچکاک در این مورد مثالهای بسیار خوبی دارد. کسانی که سرگیجه را دیده اند حتما صحنه زیبای اتاق سبز هتل را به یاد دارند. اتاق مادلن با نور سبز چراغ بیرونی هتل روشن شده است.حال ببینید که هیچکاک چگونه از این نور سبز استفاده دراماتیک می کند. جودی که پس ارایش و پوشیدن لباس هایی شبیه مادلن کاملا به او شبیه شده است برای تغییر ارایش مو به حمام میرود و پس از باز گشت در هاله ای از نور سبز ومه فرو می رود. گویی دوباره زاده شده است و این یعنی استفاده دراماتیک از عناصر صحنه.

هیچکاک با استفاده از کلیشه های رایج در فیلم های آن زمان، مخاطب را فریب می داد. به عنوان مثال در آن زمان شخصیت های بدِ فیلم ها سبیل داشتند؛ ولی هیچکاک با استفاده از این نوع کلیشه ها، شخصیت های مرموز متعددی وارد داستان هایش می کرد که مخاطب را فریب دهد و یا حتی با بر عکس کردن فضاهای نوری صحنه، مخاطب را غافلگیر می کرد. هنوز هم از فیلمهای او به عنوان الگوهای اصلی ژانر دلهره و تعلیق نام برده می شوند. هیچکاک در ۱۹۷۱ نشان لژیون دونور را دریافت کرد و در ۱۹۸۰ از دنیا رفت.

 

معرفی کتاب

کتاب لاکان ـ هیچکاک مجموعه ای است مشتمل بر ۱۶ مقاله تقریباً نامتعارف و غافلگیرکننده از تحلیل ها و تفسیرهایی ناب و بدیع درباره آلفرد هیچکاک، فیلمسازی که به نظر می رسد حرف تازه ای درباره او نمی توان زد. گروهی از متفکران و نظریه پردازان مکتب اسلوونی، به همراه منتقدان نسل سوم کایه دو سینما که گرایش لاکانی را در نقد فیلم دنبال می کنند، در این کتاب یکی از معتبرترین متون نظری در باب سینما را رقم می زنند. کتاب حاضر که برای نخستین بار در دهه ۱۹۸۰ در فرانسه چاپ شد، یکی از نخستین دستاوردهای مکتوب مکتب روانکاوی اسلوونی است.

مکتب روانکاوی اسلوونی که می توان به شکلی فشرده آراءشان را در این کتاب دید، واجد مختصاتی است که آن را از دیگر سنت های لاکانی مجزا می کند هنگام ظهور مکتب اسلوونی، دو قرائت از لاکان در فرانسه رایج بود: قرائت نخست از آن ژاک آلن میلر بود که بر مفهوم “امر واقعی” در واپسین مرحله فکری لاکان تأکید داشت و آن را به عنوان مفهومی می خواند که در برابر “امر نمادین” مقاومت می کند. قرائت دوم هم متعلق به لویی آلتوسر بود که تفسیری مارکسیستی از لاکان ارائه می کرد و معتقد بود که روانکاوی لاکان سوژه ای را طرح می ریزد که با ماتریالیسم تاریخی مارکس قابل قیاس است.

اما ویژگی مکتب اسلوونی سیاسی و فلسفی بودن آن است. یعنی حتی هنگامی که فیلم و ادبیات به عنوان موارد مطالعاتی برگزیده می شود، برخلاف سنت رایج در نقد روانکاوی که موضعی کلینیکی نسبت به شخصیت ها، موقعیت ها و جهان داستان اتخاذ می کند، این قرائت به بررسی زمینه های ایدئولوژیک و سیاسی متن می پردازد و البته این بررسی را از خلال مفاهیم روانکاوانه انجام می دهد.

اما اهمیت کتاب حاضر، صرفاً به قرائت متفاوتش از لاکان محدود نمی شود. نوشته های اسلاوی ژیژک، گردآورنده و ویراستار این اثر، در حوزه نظریه روانکاوی فیلم انقلابی عظیم به شمار می روند که این کتاب نیز از آنها مستثنی نیست. نظریه روانکاوی فیلم، نظریه مسلط در دهه ۱۹۷۰ است که پایگاه نظری آن مجله اسکرین و نویسندگانی همچون کالین مک کیب، لارا مالوی، استیفن هیث و ماری آن دوان هستند. این منتقدان جزو نخستین کسانی هستند که به شکلی پیگیر و هدفمند، پایِ ژاک لاکان (پزشک، فیلسوف و روانکاو برجسته فرانسوی) را به نظریه فیلم باز کردند و آراءشان را بخصوص بر مفاهیمی لاکانی همچون بخیه (suture) نگاه و همانندسازی (identification) متمرکز کردند.

نوشته های ژیژک درباره سینما، تلفیقی از شور نظری و شم و قریحه فنی و زیباشناختی است. در میان فیلمسازان تاریخ سینما او به ۳ کارگردان بیش از همه توجه نشان داده است؛ آلفرد هیچکاک، دیوید لینچ و کریستف کیسلوفسکی. علاوه بر کتاب حاضر، ژیژک در کتاب بسیار مهمش Looking away که شرح و تفسیر لاکانی فرهنگ عامه است، نیز از منظری مختلف هیچکاک را مورد بررسی قرار داده است.سایت قلمتراش دات آی آر به عنوان اولین و بزرگترین سایت فروش آنلاین ابزار و لوازم خوشنویی د کشور خواندن و مطالعه این کتاب را به علاقمندان و دوستداران توصیه میکند.

شاید بتوان نقطه اشتراک نوشته های او درباره این ۳ فیلمساز را در پرداخت به روش های مشابهی دانست که این ۳ فیلمساز به کار می برند تا رابطه میان “واقعیت” و “امر واقعی” را از طریق ابژه ها دست کاری کنند. در خصوص هیچکاک، ژیژک معتقد است که فیلم های او به این دلیل غریب و نامتعارفند که تهدید را نه همچون عاملی بیرونی، بلکه همچون عنصر ذاتی و درونی زندگی روزمره به نمایش می گذارد. به همین دلیل اگرچه سطح ظاهری فیلم های هیچکاک، جهانی بی مسأله را به نمایش می گذارد، اما ژرفای آن با گناه، میل سرکوب شده و خطری غیرقابل بازگو پر شده است. ژیژک در مقدمه خود در کتاب می نویسد:

«در انبوه کوشش هایی که قصدشان تفسیر شکاف میان مدرنیسم و پست مدرنیسم است، معمولاً چیزی که نادیده انگاشته می شود، شیوه تأثیرگذاری این شکاف بر «خود موقعیت» و «شأن تفسیر» است. هم مدرنیسم و هم پست مدرنیسم، تفسیر را ذاتی ابژه آن قلمداد می کنند، بدون آن به اثر هنری دسترسی نخواهیم یافت ـ بهشت سنتی، یعنی آن جایی که همه صرف نظر از مهارت و توانایی شخصی شان در تفسیرسازی، می توانند از اثر هنری لذت ببرند، به نحو جبران ناپذیری از بین رفته است. بنابراین شکاف میان مدرنیسم و پست مدرنیسم باید درون این رابطه ذاتی میان متن و تفسیرش تعبیه شود.»

ژیژک بر این باور است که فیلم های هیچکاک به منزله پدیده ای نظری که ما در چند دهه اخیر شاهد بوده ایم، یک نمونه عالی پدیده پست مدرن است. البته به این نکته نیز تأکید می گذارد که در مورد جایگاه هیچکاک با ارجاع به مثلث رئالیسم ـ مدرنیسم ـ پست مدرنیسم، تا زمانی که هیچکاک به دلیل رویکرد دیالکتیکی خود بر لبه های این مثلث طبقه بندی شده حضور داشته باشد، هر کوششی در طبقه بندی، دیر یا زود نتیجه ای پارادوکسیکال به همراه خواهد داشت چرا که هیچکاک به نحوی همزمان هر سه آنهاست.

ژیژک برای پرهیز از رسیدن به این پارادوکس، براساس همین مثلث رئالیسم ـ مدرنیسم ـ پست مدرنیسم، ۵ دوره کاری هیچکاک را از هم متمایز و بازمی شناساند که این طبقه بندی در مقاله ای به عنوان مقدمه که ژیژک بر این کتاب نگاشته با ترجمه پاکیزه و سلیس مازیار اسلامی آورده شده است.

ترجمه عنوان اصلی کتاب در زبان فارسی هر آنچه می خواستید درباره لاکان بدانید اما جرأت پرسیدنش از هیچکاک را نداشتید بود که گویا به دلیل بلند، نامأنوس و تا حدودی گمراه کننده، ویراستار فارسی کتاب و ناشر از آوردن آن بر عنوان کتاب صرف نظر کردند و عنوان کتاب را لاکان ـ هیچکاک برگزیدند.

 

امکان دانلود وجود ندارد

کتاب‌های مرتبط

دیدگاه خود را وارد کنید

دیدگاهتان را بنویسید

دیدگاه‌ها

دیدگاهی وجود ندارد